tonbak
تمبک

تمبک از سری ساز های کوبه ای است و تنها ساز کوبه ای محسوب می شود که از ۱۰ انگشت برای اجرای آن استفاده می شود .ساز کوبه ای را می توان اولین سازی عنوان کرد که بشر به آن دست پیدا کرده است که از آن برای ترساندن حیوانات و یا اطلاع رسانی به یکدیگر استفاده می کردند.

ساختمان ساز از قسمت های دهانه کوچک ، نفیر ، بدنه ، دهانه بزرگ و پوست تشکیل شده است.

این ساز از دو قسمت کلی و استوانه ای شکل تشکیل شده :قسمت اول (بالا و هنگام نواختن ،جلو) به قطر تقریبی ۲۵ تا ۳۰ سانتی متر و به طول ۴۵ سانتی متر ،که سطح بالایی آن پوست کشیده شده و در پایین به قسمت دوم متصل شده است و این قسمت عبارت است از استوانه باریک تری که در انتها (پایین) کمی گشاد تر شده و به دهانه ای باز منتهی گشته است .

ساختمان اصلی ساز از چوب یک تکه ای است که به صورت یک تکه از کنده ی درخت توت ، گردو ، زبان گنجشک ، کاج و … ساخته می شود و پوستی که بر روی دهانه ی بزرگ کشیده می شود از پوست حیواناتی چون گوساله ، شتر ، گوسفند و بز می باشد .

تمبک در هنگام نواختن ،به طور افقی روی ران نوازنده نشسته قرار می گیرد و او دست چپ خود را در بالا و دست راست خود را در کنار راست تمبک قرار می دهد و با انگشتان ،نرمه و تمام دست خود را بر قسمت های مختلف (مرکز ،میان ،کنار )پوست می کوبد.

از آن جا که وسیله کوبیدن روی ساز انگشتان است و بدین وسیله نوازنده قادر است بر روی تمبک ریزه کاری و شیرین کاری های فراوان اعمال کند ،می توان از آن به عنوان “تکنواز” استفاده های شایان و جالب نمود. نقش همنوازی در این ساز نه فقط همراهی ساز یا آواز و تامین و نگهداری “ضرب” موسیقی است ، بلکه طی ۲۵ سال اخیر به ابتکار حسین تهرانی و همکاری دیگران ارکستری ملقب به “گروه تمبک نوازان” تشکیل شده و قطعه های متعددی اجرا کرده اند.

به دلیل اینکه سن فرا گیری این ساز از سن ۴ سالگی تا ۸۰ سالگی می باشد ، سایز های مختلفی همراه با وزن های مختلفی وجود دارد که هنرجو با هر سن و قدرتی بتواند ساز بزند.

این ساز بر خلاف اکثر ساز ها از نت های متداول دو ،ر ،می و … استفاده نمی شود و نت هایی که برای آموزش این ساز استفاده می شوند ،اشکالی هستند که به نوعی قرار داد بین نوازندگان تمبک گذاشته شده است.

“تمبک زورخانه”

شکل ظاهری آن با تمبک معمولی کمی اختلاف دارد ،قسمت بالایی آن به شکل جام (کاسه) و قسمت دنباله (در پایین) مخروطی تر از تمبک معمولی است. علاوه بر این تمبک زورخانه را از گِل پخته می سازند. صدای آن نیز بم تر و قوی تر از تمبک معمولی است.

بلندی ساز ۴۵ و قطر دهانه پوستی ۴۸ سانتی متر است.

شروع به تایپ کنید و برای جستجو وارد شوید

سبد خرید